- شرکت صادرات و واردات چیست و چه وظایفی دارد؟
- مقایسه مسئولیت محدود و سهامی خاص؛ کدام قالب برای صادرات و واردات بهتر است؟
- مدارک لازم برای ثبت شرکت صادرات و واردات در سال ۱۴۰۵
- مراحل ثبت شرکت صادراتی و وارداتی در سامانه
- متن آماده موضوع فعالیت شرکت صادرات و واردات
- هزینه ثبت شرکت صادرات و واردات در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
- گام حیاتی پس از ثبت شرکت: تفاوت ثبت شرکت با اخذ کارت بازرگانی
- تکالیف مالیاتی و بیمه‌ای شرکت بازرگانی پس از تاسیس
- سوالات متداول
برای شروع فعالیت رسمی در زمینه صادرات و واردات، باید کسب‌وکار خود را به صورت قانونی راه‌اندازی کنید. در این مسیر، ابتدا باید شرکت خود را تاسیس کنید و اطلاعاتی مانند نوع شرکت، نام، موضوع فعالیت و مشخصات اعضا را مشخص کنید. بعد از تاسیس شرکت، برای انجام فعالیت‌های تجاری مانند واردات و صادرات باید الزامات دیگری را هم در نظر بگیرید که اخذ کارت بازرگانی یکی از مهم‌ترین آن‌هاست. در این مقاله، مراحل ثبت شرکت صادرات و واردات، مدارک مورد نیاز، هزینه‌ها و اقداماتی را که بعد از تأسیس شرکت باید انجام دهید، بررسی می‌کنیم.
در ویدیو زیر نیز می‌توانید خلاصه ای از محتوای این صفحه را مشاهده نمایید.
شرکت صادرات و واردات چیست و چه وظایفی دارد؟
شرکت صادرات و واردات یا شرکت بازرگانی، شرکتی است که برای انجام فعالیت‌های تجاری در داخل و خارج از کشور تأسیس می‌شود. این شرکت می‌تواند کالا را از تأمین کنندگان داخلی یا خارجی خریداری کند، برای فروش آن در بازارهای دیگر اقدام کند و امور مربوط به تجارت خارجی را در چارچوب موضوع فعالیت بازرگانی شرکت و مقررات مربوطه پیش ببرد. برخی از مهم‌ترین وظایفی که یک شرکت بازرگانی می‌تواند داشته باشد، عبارت‌اند از:
- صادرات کالا و فروش محصولات در بازارهای خارج از کشور
- واردات کالا از کشورهای دیگر و عرضه آن در بازار داخلی
- انجام امور مربوط به حمل‌ونقل و ترخیص کالا از گمرک
- مذاکره و عقد قراردادهای تجاری با شرکت‌ها و تأمین‌کنندگان
- انجام امور مربوط به پرداخت‌های بین‌المللی و در صورت فراهم بودن شرایط، گشایش اعتبارات اسنادی (LC)
مقایسه مسئولیت محدود و سهامی خاص؛ کدام قالب برای صادرات و واردات بهتر است؟
برای راه‌اندازی یک شرکت صادرات و واردات، انتخاب نوع شرکت اهمیت زیادی دارد. شرکت با مسئولیت محدود و شرکت سهامی خاص هر دو می‌توانند برای فعالیت‌های بازرگانی مورد استفاده قرار بگیرند، اما از نظر تعداد اعضا، نحوه تأمین سرمایه، مدیریت شرکت و الزامات قانونی تفاوت‌هایی دارند
شرکت بازرگانی با مسئولیت محدود(مناسب شروع کار)
ثبت شرکت با مسئولیت محدود برای فعالیت‌هایی که با تعداد محدودی شریک آغاز می‌شوند، گزینه‌ای قابل استفاده است. برای تأسیس آن حداقل دو شریک لازم است و مسئولیت هر شریک، در اصل، به میزان سرمایه‌ای که در شرکت گذاشته است، بستگی دارد.
ویژگی‌های شرکت بازرگانی سهامی خاص (مناسب مناقصات و تجارت بزرگ)
ثبت شرکت سهامی خاص برای کسب‌وکارهایی که از ابتدا با تعداد بیشتری از اعضا و سرمایه‌گذاری مشخص‌تر شکل می‌گیرند، ساختار متفاوتی دارد. برای تشکیل این شرکت حداقل سه سهامدار لازم است و وجود دو بازرس اصلی و علی‌البدل نیز از الزامات آن است.
در جدول زیر، این دو نوع شرکت را از نظر سرمایه، تعداد اعضا، بازرس، نحوه اداره و کاربردهای رایج بازرگانی در کنار هم مقایسه کرده‌ایم:
| معیار | شرکت با مسئولیت محدود | شرکت سهامی خاص |
| حداقل تعداد اعضا | ۲ شریک | ۳ سهامدار |
| بازرس | الزامی نیست | ۲ بازرس اصلی و علی‌البدل |
| ساختار سرمایه | به‌صورت سهم‌الشرکه | به‌صورت سهام |
| حداقل سرمایه قانونی | قانون تجارت حداقل مبلغ مشخصی تعیین نکرده است. | حداقل ۱۰۰ هزار تومان (یک میلیون ریال) طبق ماده ۵ لایحه اصلاحی قانون تجارت |
| نحوه تأمین و پرداخت سرمایه | تمام سرمایه نقدی باید تأدیه و سهم‌الشرکه غیرنقدی تقویم و تسلیم شود. | تمام سرمایه باید تعهد شود و حداقل ۳۵ درصد سرمایه نقدی در حساب بانکی شرکت در شرف تأسیس پرداخت شود. |
| مسئولیت اعضا | اصولاً محدود به میزان سرمایه هر شریک | اصولاً محدود به مبلغ اسمی سهام هر سهامدار |
| ساختار اداره شرکت | ساده‌تر | رسمی‌تر و دارای تشریفات بیشتر |
| مناسب برای؟ | شروع فعالیت بازرگانی با تعداد شرکای محدود و ساختار مدیریتی ساده‌تر | فعالیت‌های بازرگانی نیازمند ساختار سهامداری رسمی‌تر، برخی مناقصات و قراردادهای سازمانی |
انتخاب قالب حقوقی مناسب برای فعالیت صادرات و واردات، علاوه بر میزان سرمایه، به تعداد شرکا، نحوه مدیریت و شرایط قراردادهای تجاری شرکت بستگی دارد. اگر هنوز برای انتخاب شرکت با مسئولیت محدود یا سهامی خاص تصمیم نگرفته‌اید، پیشنهاد می‌کنیم تفاوت‌ها، مزایا و محدودیت‌های هر دو قالب را در راهنمای اختصاصی آن‌ها بررسی کنید.
مدارک لازم برای ثبت شرکت صادرات و واردات در سال ۱۴۰۵
مدارک ثبت شرکت صادرات و واردات به نوع شرکت انتخابی بستگی دارد. برای تأسیس شرکت با مسئولیت محدود یا سهامی خاص، علاوه بر مدارک هویتی اعضا، باید اسناد تأسیس و اطلاعات مربوط به موضوع فعالیت بازرگانی آماده شود. در این اسناد لازم است فعالیت‌هایی مانند صادرات و واردات کالاهای مجاز، خریدوفروش و انعقاد قراردادهای تجاری، متناسب با برنامه کاری شرکت مشخص شوند.
مدارک ثبت شرکت صادرات و واردات با مسئولیت محدود
برای ثبت شرکت بازرگانی با مسئولیت محدود، حداقل دو شریک باید مدارک و اطلاعات زیر را آماده کنند:
| مدارک مورد نیاز | توضیحات |
| مدارک هویتی شرکا و مدیران | اطلاعات هویتی تمام شرکا و مدیران شرکت بازرگانی |
| شرکت‌نامه و تقاضانامه ثبت | اسناد مربوط به تأسیس شرکت با مشخصات شرکا، سرمایه و سهم‌الشرکه هر یک |
| اساسنامه شرکت | شامل موضوع فعالیت صادرات و واردات کالاهای مجاز، اختیارات مدیران و نحوه اداره شرکت |
| صورتجلسه مجمع مؤسسین و هیئت‌مدیره | مشخص‌کننده مدیران شرکت، سمت‌ها و تصمیمات اولیه مربوط به تأسیس |
| اطلاعات محل فعالیت و مشخصات شرکت | شامل نشانی قانونی، کد پستی، نام پیشنهادی و میزان سرمایه شرکت |
| مجوز فعالیت، در صورت لزوم | در صورتی که ثبت موضوع فعالیت انتخابی، طبق مقررات به مجوز قبلی نیاز داشته باشد |
مدارک ثبت شرکت صادرات و واردات سهامی خاص
برای ثبت شرکت بازرگانی سهامی خاص، وجود حداقل سه سهامدار و دو بازرس اصلی و علی‌البدل ضروری است. مدارک مورد نیاز عبارت‌اند از:
| مدارک مورد نیاز | توضیحات |
| مدارک هویتی سهامداران، مدیران و بازرسان | اطلاعات هویتی حداقل سه سهامدار و دو بازرس اصلی و علی‌البدل |
| اظهارنامه ثبت شرکت | شامل مشخصات شرکت بازرگانی، میزان سرمایه و تعداد سهام متعلق به هر سهامدار |
| اساسنامه شرکت | تعیین موضوع فعالیت صادرات و واردات، اختیارات هیئت‌مدیره و سایر مقررات اداره شرکت |
| صورتجلسه انتخاب مدیران و بازرسان | ثبت تصمیمات مؤسسان درباره انتخاب اولین مدیران و بازرسان شرکت و پذیرش سمت آن‌ها |
| گواهی بانکی پرداخت سرمایه | گواهی پرداخت حداقل ۳۵ درصد سرمایه نقدی تعهدشده شرکت، مطابق ماده ۲۰ لایحه اصلاحی قانون تجارت |
| اطلاعات محل فعالیت و مشخصات شرکت | شامل نشانی قانونی، کد پستی، نام پیشنهادی و مشخصات سرمایه شرکت |
| مجوز فعالیت، در صورت لزوم | در صورت انتخاب موضوع فعالیتی که ثبت آن نیازمند تأیید یا مجوز مرجع ذی‌صلاح باشد |
نکته مهم: درج موضوع صادرات و واردات در اساسنامه، به‌تنهایی مجوز انجام تجارت خارجی محسوب نمی‌شود. شرکت پس از ثبت نیز برای انجام فعالیت‌های تجاری مشمول، باید کارت بازرگانی و مجوزهای لازم را مطابق مقررات دریافت کند. بنابراین مدارک ثبت شرکت را نباید با مدارک اخذ کارت بازرگانی یا مجوزهای اختصاصی واردات و صادرات کالا یکسان دانست.
مراحل ثبت شرکت صادراتی و وارداتی در سامانه
برای ثبت شرکت صادرات و واردات، پس از انتخاب قالب حقوقی و آماده‌سازی مدارک، باید درخواست تأسیس را در سامانه مربوط به ثبت شرکت‌ها ثبت کنید. در این فرایند، اطلاعاتی مانند موضوع فعالیت بازرگانی، سرمایه، مشخصات اعضا و اختیارات مدیران بررسی می‌شود. مراحل کلی تأسیس شرکت صادراتی و وارداتی به شرح زیر است:
گام اول: انتخاب نام شرکت بازرگانی
ابتدا چند نام پیشنهادی برای شرکت انتخاب کنید. نام‌ها باید مطابق ضوابط ثبت شرکت‌ها، فارسی، دارای معنا و فاقد تشابه غیرمجاز با نام شرکت‌های ثبت‌شده باشند. نام‌های انتخابی را هنگام تکمیل درخواست تأسیس، به ترتیب اولویت در سامانه وارد کنید تا مرجع ثبت آن‌ها را بررسی کند.
خروجی این مرحله: تأیید یکی از نام‌های پیشنهادی برای ادامه فرایند ثبت شرکت.
گام دوم: تنظیم اساسنامه و اسناد تأسیس شرکت
در این مرحله باید مدارک تأسیس را متناسب با نوع شرکت آماده کنید. برای شرکت با مسئولیت محدود، شرکت‌نامه، تقاضانامه و اساسنامه و برای شرکت سهامی خاص، اظهارنامه، اساسنامه و صورت‌جلسات مربوط به تأسیس تهیه می‌شوند.
هنگام تنظیم اسناد، موضوع فعالیت شرکت باید به‌درستی مشخص شود. برای مثال، فعالیت‌هایی مانند صادرات و واردات کالاهای مجاز، خرید و فروش، اخذ نمایندگی و انعقاد قراردادهای بازرگانی می‌توانند متناسب با فعالیت شرکت در اساسنامه درج شوند. همچنین میزان سرمایه، سهم شرکا یا سهامداران، مدیران و صاحبان امضای مجاز باید تعیین شوند.
خروجی این مرحله: آماده‌شدن اطلاعات و اسناد مورد نیاز برای ثبت درخواست تأسیس شرکت بازرگانی.
گام سوم: ثبت درخواست در سامانه و پیگیری تأیید مدارک
از طریق درگاه رسمی خدمات ثبت شرکت‌ها، درخواست تأسیس شخصیت حقوقی را ایجاد کرده و نوع شرکت را انتخاب کنید. سپس مشخصات شرکت، نشانی و کد پستی، موضوع فعالیت صادرات و واردات، سرمایه، اطلاعات اعضا، سمت مدیران و صاحبان امضای مجاز را وارد کنید.
پس از تکمیل اطلاعات و ثبت درخواست، کد پیگیری را نگه دارید و وضعیت پرونده را از طریق کارتابل مربوط بررسی کنید. در صورت نیاز به تأیید یا امضای الکترونیکی اسناد، اشخاص مربوط باید اقدامات اعلام‌شده در سامانه را انجام دهند.
اگر کارشناس ثبت، اخطار رفع نقص صادر کند، باید دلیل آن را بررسی کرده و اطلاعات یا مدارک خواسته‌شده را در مسیر تعیین‌شده اصلاح یا تکمیل کنید. برای مثال، مغایرت موضوع فعالیت درج‌شده در اساسنامه با اطلاعات درخواست یا ناهماهنگی مشخصات مدیران می‌تواند نیازمند اصلاح باشد.
خروجی این مرحله: تکمیل بررسی کارشناسی و دریافت تأییدیه لازم برای ادامه فرایند ثبت شرکت.
گام چهارم: پرداخت هزینه‌های قانونی و انتشار آگهی تأسیس
پس از تأیید درخواست و تکمیل تشریفات ثبتی، هزینه‌های قانونی اعلام‌شده را پرداخت کنید. در صورت لزوم، امضای نهایی آگهی نیز مطابق فرایند سامانه انجام می‌شود.
پس از ثبت نهایی، آگهی تأسیس شرکت صادر خواهد شد. اطلاعات شرکت باید مطابق الزامات قانونی در روزنامه رسمی و در موارد لازم، روزنامه کثیرالانتشار منتشر شود. بهتر است پس از دریافت آگهی، نام شرکت، موضوع فعالیت صادرات و واردات، سرمایه و مشخصات مدیران را بررسی کنید.
خروجی این مرحله: ثبت نهایی شرکت و دریافت آگهی تأسیس برای انجام اقدامات بعدی، از جمله پیگیری دریافت کارت بازرگانی.
برای آشنایی دقیق‌تر با نحوه تکمیل درخواست، ثبت اطلاعات اعضا، پیگیری پرونده و سایر جزئیات سامانه، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای مراحل ثبت شرکت در 9 گام را مطالعه کنید. این راهنما فرایند عمومی ثبت شرکت را با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهد.
متن آماده موضوع فعالیت شرکت صادرات و واردات
موضوع فعالیت شرکت باید متناسب با کاری باشد که قرار است انجام دهید. برای یک شرکت بازرگانی عمومی، معمولاً فعالیت‌هایی مانند خرید و فروش، صادرات و واردات کالاهای مجاز، اخذ نمایندگی و انعقاد قراردادهای تجاری در موضوع شرکت درج می‌شود. در صورتی که فعالیتی به مجوز خاص نیاز داشته باشد، انجام آن منوط به دریافت مجوز از مرجع مربوط است.
نمونه متن جامع بند ۲ اساسنامه برای عدم نیاز به تغییرات بعدی
انجام کلیه فعالیت‌های تجاری و خدمات بازرگانی از قبیل خرید، فروش، تهیه، توزیع، صادرات و واردات کلیه کالاهای مجاز بازرگانی، اخذ و اعطای نمایندگی از شرکت‌ها و مؤسسات داخلی و خارجی، انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی، شرکت در مناقصات و مزایدات دولتی و خصوصی و انجام کلیه امور مرتبط با موضوع شرکت، در صورت ضرورت قانونی پس از اخذ مجوزهای لازم از مراجع ذی‌صلاح.
هزینه ثبت شرکت صادرات و واردات در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
مواردی مثل نوع شرکت، میزان سرمایه، تعداد اعضا، حجم آگهی و اینکه امور ثبت را شخصاً انجام دهید یا به مؤسسه ثبتی بسپارید، روی مبلغ نهایی تاثیر می‌گذارد. ریز هزینه‌های دولتی (حق‌الثبت، روزنامه رسمی، پلمب دفاتر) در سال ۱۴۰۵ به صورت تقریبی، به شرح زیر هستند:
| نوع هزینه | برآورد در سال ۱۴۰۵ | توضیح |
| حق‌الثبت شرکت | متغیر | بر اساس سرمایه و تعرفه‌های ثبتی محاسبه می‌شود |
| حق تمبر سرمایه | نیم در هزار سرمایه | بر اساس ماده ۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم؛ مثلاً برای سرمایه ۱۰۰ میلیون تومان، حدود ۵۰ هزار تومان می‌شود |
| روزنامه رسمی تاسیس | حدود ۵۰۰ هزار تومان به بالا | مبلغ نهایی به حجم و تعداد خطوط آگهی بستگی دارد |
| روزنامه کثیرالانتشار | حدود ۶۰۰ هزار تومان به بالا | برای مواردی که انتشار آگهی در آن الزامی باشد؛ قیمت به روزنامه و حجم آگهی بستگی دارد |
| پلمب دفاتر قانونی | حدود ۹۰۰ هزار تومان در برخی برآوردهای ۱۴۰۵ | بسته به نوع و تعداد دفاتر و خدمات دریافت شده متفاوت است |
| هزینه پست و ارسال مدارک | متغیر | به روش و محل ارسال مدارک بستگی دارد |
| حق تمبر سرمایه | نیم در هزار سرمایه شرکت | طبق ماده ۴۲ قانون مالیات‌های مستقیم، حق تمبر سهام یا سهم‌الشرکه شرکت معادل نیم در هزار ارزش اسمی آن است و باید حداکثر تا دو ماه پس از ثبت قانونی شرکت پرداخت شود. برای مثال، حق تمبر شرکت صادرات و واردات با سرمایه ۱۰۰ میلیون تومان، ۵۰ هزار تومان خواهد بود. |
گام حیاتی پس از ثبت شرکت: تفاوت ثبت شرکت با اخذ کارت بازرگانی
ثبت شرکت واردات و دریافت کارت بازرگانی دو مرحله متفاوت هستند. با ثبت شرکت، شخصیت حقوقی کسب‌وکار ایجاد می‌شود؛ اما برای انجام بسیاری از فعالیت‌های تجاری خارجی، از جمله واردات و صادرات تجاری، باید شرایط دریافت کارت بازرگانی را نیز داشته باشید.
چرا بدون کارت بازرگانی نمی‌توان صادرات و واردات انجام داد؟
برای انجام واردات و صادرات تجاری در مواردی که قانون داشتن کارت بازرگانی را الزامی کرده است، شرکت باید کارت بازرگانی معتبر داشته باشد. بنابراین تأسیس شرکت به تنهایی مجوز واردات یا صادرات محسوب نمی‌شود.
شرایط دریافت کارت بازرگانی برای شرکت‌های تازه‌تأسیس
شرکت پس از تأسیس می‌تواند در صورت داشتن شرایط قانونی، برای دریافت کارت بازرگانی اقدام کند. در این مرحله اطلاعات شرکت، مدیرعامل و محل فعالیت بررسی می‌شود و متقاضی باید الزامات تعیین شده در مقررات مربوط به کارت بازرگانی را رعایت کند. شرایط و مدارک مورد نیاز ممکن است تغییر کند؛ بنابراین پیش از درخواست، آخرین ضوابط سامانه‌های مربوط را بررسی کنید.
تکالیف مالیاتی و بیمه‌ای شرکت بازرگانی پس از تاسیس
بعد از به اتمام رسیدن مراحل ثبت شرکت صادراتی و تأسیس آن، کار تمام نمی‌شود و باید برخی تکالیف مالیاتی و بیمه‌ای را انجام شود. نوع و زمان انجام این تکالیف به وضعیت فعالیت شرکت و داشتن نیروی کار بستگی دارد.
دریافت کد اقتصادی و ثبت‌نام ارزش افزوده
شرکت باید اطلاعات خود را در نظام مالیاتی ثبت و فرایندهای مربوط به تشکیل پرونده و دریافت شناسه‌ها و کدهای مورد نیاز را انجام دهد. ثبت‌نام ارزش افزوده نیز برای فعالیت‌هایی که مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند، باید طبق مقررات انجام شود.
دریافت کد کارگاهی بیمه تامین اجتماعی
اگر شرکت نیروی کار مشمول بیمه داشته باشد، باید برای دریافت کد کارگاهی از سازمان تامین اجتماعی اقدام کند و کارکنان مشمول را مطابق مقررات بیمه کند. پس از آن نیز ارسال لیست بیمه و پرداخت حق بیمه کارکنان باید در مهلت‌های تعیین شده انجام شود.
سوالات متداول
برای ثبت شرکت صادرات و واردات حداقل چند نفر لازم است؟
در شرکت با مسئولیت محدود حداقل دو شریک و در شرکت سهامی خاص حداقل سه سهامدار لازم است.
آیا با ثبت شرکت می‌توان واردات و صادرات انجام داد؟
خیر. تأسیس شرکت به تنهایی کافی نیست و برای فعالیت تجاری خارجی باید شرایط و مجوزهای مربوط، از جمله کارت بازرگانی در موارد الزامی، فراهم شود.
هزینه ثبت شرکت صادرات و واردات چقدر است؟
هزینه نهایی ثابت نیست و به نوع شرکت، سرمایه، حجم آگهی‌ها، هزینه‌های قانونی و در صورت استفاده، حق‌الزحمه مؤسسه ثبتی بستگی دارد.
