روند اخذ کارت بازرگانی از ثبت درخواست و اطلاعات متقاضی در سامانه جامع تجارت آغاز میشود و پس از بررسیهای لازم، به تکمیل فرایند در سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند و بررسی اتاق بازرگانی میرسد. وضعیت مالیاتی، مدارک هویتی و محل فعالیت نیز در این فرایند بررسی میشوند. در این راهنما، فرایند اخذ کارت بازرگانی را از شرایط و مدارک لازم تا ثبت درخواست، استعلام مالیاتی، آموزش و مراحل نهایی دریافت کارت بررسی میکنیم.

روند اخذ کارت بازرگانی؛ چه کسانی میتوانند کارت بازرگانی بگیرند؟
کارت بازرگانی برای انجام صادرات و واردات تجاری استفاده میشود و متقاضی میتواند شخص حقیقی یا شخصیت حقوقی باشد. صدور کارت با درخواست متقاضی و از مسیر سامانه جامع تجارت انجام میشود و پس از بررسی شرایط و تأیید وزارت صمت معتبر خواهد بود.
انواع کارت بازرگانی
کارت بازرگانی متناسب با نوع فعالیت و هدف متقاضی، کاربردهای متفاوتی دارد و به چهار نوع اصلی تقسیم میشود. این کارتها از نظر حوزه استفاده و شرایط متقاضی با یکدیگر تفاوت دارند:
- کارت بازرگانی تجاری: برای انجام فعالیتهای معمول واردات و صادرات کالا و امور مرتبط با تجارت خارجی استفاده میشود.
- کارت بازرگانی تولیدی و صنعتی: برای واحدهای تولیدی و صنعتی است تا بتوانند کالاها و تجهیزات مورد نیاز تولید را وارد و محصولات خود را صادر کنند.
- کارت بازرگانی خدماتی: برای اشخاص حقوقی دارای فعالیت خدماتی صادر میشود و واردات آنها باید در ارتباط با حوزه فعالیت خدماتی باشد.
- کارت بازرگانی موردی: برای اشخاصی است که قصد دارند یکبار کالای خود را از گمرک ترخیص کنند و فعالیت تجاری مستمر ندارند.
چه کسانی از داشتن کارت بازرگانی معاف هستند؟
قانون برای بعضی اشخاص و برخی واردات مشخص، با توجه به نوع فعالیت یا ماهیت کالا، معافیت از ارائه کارت بازرگانی در نظر گرفته است. مهمترین موارد عبارتاند از:
| افراد یا موارد معاف | محدوده معافیت |
| تعاونیهای مرزنشینان | ورود کالاهای مورد نیاز خانوارهای مرزنشین در حدود مقرر قانونی |
| ملوانان ایرانی شاغل در شناورها | ورود کالاهای مورد نیاز خانواده در حدود تعیینشده |
| پیلهوران | ورود کالاهای مجاز مورد نیاز استان خود و استانهای همجوار با داشتن کارت پیلهوری و مجوز مربوط |
| کارگران ایرانی شاغل در خارج از کشور | ورود کالا طبق ضوابط و با داشتن کارنامه شغلی معتبر |
| برخی واردات غیرتجاری | وارداتی که با هدف فروش و فعالیت تجاری انجام نمیشود |
| برخی واحدهای تحقیقاتی، علمی، پزشکی، آموزشی و آزمایشگاهی | ورود کالاهای مورد نیاز این واحدها در حدود شرایط تعیین شده |
| برخی پیمانکاران و مشاوران | ورود کالاهای مورد نیاز برای اجرای قراردادها، در موارد و حدود مقرر قانونی |
پیشنیازها و شرایط عمومی و اختصاصی متقاضیان اخذ کارت بازرگانی

برای دریافت کارت بازرگانی، شرایط متقاضی بر اساس حقیقی یا حقوقی بودن او بررسی میشود. بخشی از این شرایط مربوط به هویت و سوابق متقاضی و بخشی مربوط به وضعیت مالیاتی، بانکی و تجاری اوست.
شرایط صدور برای اشخاص حقیقی
متقاضی حقیقی ایرانی برای دریافت کارت بازرگانی باید شرایط قانونی مربوط به هویت، صلاحیت فردی، وضعیت مالیاتی و فعالیت تجاری را داشته باشد. مهمترین این شرایط عبارتاند از:
- داشتن حداقل ۲۰ سال تمام سن
- داشتن حداقل مدرک دیپلم متوسطه یا برخورداری از استثناهای قانونی مورد تأیید
- نداشتن محکومیت مؤثر کیفری و احراز وضعیت سوءپیشینه
- نداشتن ورشکستگی به تقصیر یا تقلب
- داشتن حساب جاری مورد تأیید بانک مرکزی
- ارائه گواهی ماده ۱۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم درباره پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعیشده
- نداشتن بدهی قطعی گمرکی تعیینتکلیفنشده و سوابق ممنوعکننده قاچاق یا جعل گمرکی
- داشتن دفاتر قانونی و ارائه اظهارنامه ثبتی مطابق مقررات
- داشتن کد اقتصادی و اطلاعات مالیاتی معتبر
- نداشتن اشتغال یا رابطه استخدامی و مشاورهای ممنوع با دستگاهها و نهادهای مشخصشده در مقررات، با لحاظ استثناهای قانونی
- داشتن محل فعالیت و مدارک مربوط به آن مطابق ضوابط قانونی
- دریافت گواهی موفقیت در آزمونهای توجیهی بازرگانی
وضعیت نظام وظیفه آقایان نیز مطابق ضوابط و استعلامهای جاری بررسی میشود. همچنین برخی شرایط، از جمله مدرک تحصیلی یا الزامات مربوط به محل فعالیت، ممکن است دارای استثناهای قانونی باشند که پذیرش آنها به احراز شرایط مقرر بستگی دارد.
شرایط صدور برای اشخاص حقوقی و شرکتها
برای دریافت کارت بازرگانی حقوقی، علاوه بر احراز شرایط فردی مدیرعامل یا صاحب امضای مجاز، صلاحیت قانونی شرکت نیز بررسی میشود. کارت به نام شخصیت حقوقی صادر خواهد شد و مهمترین شرایط آن عبارتاند از:
- ثبت قانونی شرکت و ارائه اطلاعات ثبتی معتبر
- احراز شرایط قانونی مدیرعامل یا یکی از صاحبان امضای مجاز مطابق مقررات صدور کارت
- رعایت محدودیتهای قانونی اشتغال برای مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره، با توجه به استثناهای مقرر
- داشتن دفاتر قانونی، اظهارنامه ثبتی و اطلاعات اقتصادی و مالیاتی موردنیاز
- داشتن حساب جاری مورد تأیید بانک مرکزی
- تعیین تکلیف بدهی مالیاتی قطعی شرکت مطابق ماده ۱۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم
- نداشتن ورشکستگی به تقصیر یا تقلب و بدهی قطعی گمرکی تعیینتکلیفنشده
- داشتن محل فعالیت و ارائه مدارک مربوط مطابق ضوابط جاری
- تطابق اطلاعات مدیران، صاحبان امضا، نشانی و سایر مشخصات شرکت با اطلاعات ثبتشده در مراجع مربوط
برای صدور کارت حقوقی، شرایط شخص معرفیشده و وضعیت قانونی شرکت بهصورت جداگانه اهمیت دارند. بنابراین برخورداری مدیرعامل از شرایط فردی، بهتنهایی برای صدور کارت کافی نیست و شرکت نیز باید الزامات مقرر را احراز کند.
اعتبارسنجی بانکی و شرط الزامی نداشتن چک برگشتی
داشتن حساب جاری مورد تایید بانک مرکزی از شرایط صدور کارت است. درباره چک برگشتی نیز نمیتوان گفت هر چک برگشتی مانع قطعی صدور کارت است؛ مقررات فعلی امکان لحاظ سوء اثر چک برگشتی یا نداشتن آن در رتبه بندی اعتباری را پیشبینی کرده است.
مدارک لازم جهت آغاز روند اخذ کارت بازرگانی

پیش از شروع ثبت درخواست، مدارک هویتی، مالیاتی، بانکی و مدارک مربوط به محل فعالیت باید آماده شود. مدارک مورد نیاز بر اساس حقیقی یا حقوقی بودن متقاضی تفاوتهایی دارد.
چکلیست مدارک شخص حقیقی
برای دریافت کارت بازرگانی حقیقی، مدارک شناسایی و مستندات مربوط به وضعیت مالیاتی، بانکی و صلاحیت متقاضی مورد نیاز است:
- تصویر شناسنامه و کارت ملی
- عکس پرسنلی
- مدرک تحصیلی معتبر
- گواهی عدم سوء پیشینه
- مدارک مربوط به وضعیت نظام وظیفه برای آقایان
- مدارک حساب جاری و تاییدیه بانکی مورد نیاز
- گواهی مربوط به ماده ۱۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم
- مدارک مربوط به محل فعالیت
- فرمها و تعهدنامههای مورد نیاز اتاق بازرگانی
چکلیست مدارک شرکتها و مؤسسات (حقوقی)
در کارت بازرگانی حقوقی، علاوه بر مدارک مدیرعامل یا صاحب امضای مجاز، اسناد ثبتی و مدارک قانونی شرکت نیز بررسی میشود:
- اساسنامه شرکت
- آگهی تاسیس و آخرین تغییرات
- روزنامه رسمی تاسیس و تغییرات
- مدارک شناسایی مدیرعامل
- گواهی عدم سوء پیشینه مدیرعامل
- گواهی ماده ۱۸۶ مالیاتی شرکت
- مدارک حساب جاری و تاییدیه بانکی
- مدارک محل فعالیت شرکت
- مجوز بهرهبرداری، در صورت تولیدی بودن شرکت
مدارک مربوط به محل فعالیت

برای احراز محل فعالیت، باید مدرکی معتبر برای اثبات حق استفاده از محل ارائه شود. نشانی و کدپستی نیز باید با اطلاعات ثبت شده در پرونده مطابقت داشته باشد:
- سند مالکیت محل
- اجارهنامه معتبر دارای کد رهگیری
- کدپستی محل فعالیت
- مدارک شناسایی یا ثبتی مالک و مستاجر، در صورت درخواست
آموزش گامبهگام روند اخذ کارت بازرگانی در سامانهها

برای طی کردن روند اخذ کارت بازرگانی، ابتدا باید درخواست خود را در سامانه جامع تجارت ثبت کنید. پس از بررسی اطلاعات و استعلامهای مربوط، پرونده برای تکمیل مراحل صدور در اتاق بازرگانی بررسی میشود. در ادامه، اقدامات مورد نیاز هر مرحله را توضیح میدهیم.
گام اول: ثبتنام و احراز هویت در سامانه جامع تجارت ایران (NTSW)
ابتدا به سامانه جامع تجارت به نشانی ntsw.ir مراجعه کنید. اگر قبلا حساب کاربری ایجاد نکردهاید، گزینه «ثبتنام» را انتخاب کرده و اطلاعات هویتی و شماره تلفن همراه خود را ثبت کنید. سپس مراحل احراز هویت را تکمیل کرده و وارد حساب کاربری شوید.
برای ثبت درخواست صدور کارت بازرگانی، مراحل زیر را انجام دهید:
- پس از ورود به سامانه، نقش «پایه حقیقی» یا «پایه حقوقی» را متناسب با نوع متقاضی انتخاب کنید. برای درخواست حقوقی، اطلاعات شرکت باید قبلا در سامانه معرفی شده باشد.
- از منوی سمت راست، وارد بخش «عملیات پایه» شوید.
- گزینه «بارگذاری صلاحیتها» و سپس سربرگ «کارت بازرگانی» را انتخاب کنید.
- روی گزینه «درخواست صدور» کلیک کنید.
- تعهدنامه کارت بازرگانی را مطالعه کرده و در صورت پذیرش مفاد آن، تأیید کنید.
- اطلاعات متقاضی، محل فعالیت و سایر مشخصات درخواستشده را تکمیل کنید و مدارک مورد نیاز را در بخشهای مربوط ثبت یا بارگذاری کنید.
- پس از بررسی صحت اطلاعات، درخواست را ثبت نهایی کنید.
نکته: هنگام تکمیل اطلاعات، مشخصات هویتی، نشانی و کدپستی را با مدارک و اطلاعات ثبتشده در مراجع مربوط تطبیق دهید؛ زیرا مغایرت آنها ممکن است باعث اعلام نقص در پرونده شود.
گام دوم: استعلام مفاصاحساب مالیاتی (ماده ۱۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم)

پس از ثبت درخواست، وضعیت مالیاتی متقاضی از طریق استعلامهای مربوط بررسی میشود. یکی از شرایط صدور کارت، احراز پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعیشده مطابق ماده ۱۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم است.
برای جلوگیری از توقف درخواست، اقدامات زیر اهمیت دارند:
- پیش از ثبت درخواست، از تکمیل بودن اطلاعات پرونده مالیاتی و صحت مشخصات هویتی یا ثبتی خود اطمینان پیدا کنید.
- در صورت وجود بدهی مالیاتی قطعی، وضعیت پرداخت یا ترتیب پرداخت آن را از طریق مرجع مالیاتی تعیین تکلیف کنید.
- وضعیت استعلام مالیاتی را در پرونده درخواست کارت بازرگانی بررسی کنید.
- اگر استعلام با خطا یا اعلام نقص مواجه شد، علت آن را بررسی کرده و پس از رفع مشکل از مرجع مربوط، پیگیری درخواست را ادامه دهید.
نکته: صرف داشتن پرونده مالیاتی به معنای تأیید شرایط صدور کارت نیست؛ نتیجه استعلام و وضعیت بدهی مالیاتی قطعی نیز اهمیت دارد.
گام سوم: ارسال مدارک به سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند (اتاق بازرگانی)
پس از ثبت درخواست و انجام بررسیهای سیستمی مربوط، پرونده برای رسیدگی و تکمیل مراحل صدور به اتاق بازرگانی ارجاع میشود. برای پیگیری این بخش میتوانید از سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند به نشانی cscs.chambertrust.ir استفاده کنید.
مراحل تکمیل پرونده به شرح زیر است:
- پس از ارجاع پرونده، مطابق اطلاعات ورود و راهنمای ارائهشده از سوی سامانه یا اتاق مربوط، وارد حساب کاربری شوید.
- پرونده درخواست صدور کارت را انتخاب کرده و اطلاعات ثبتشده را بررسی کنید.
- مدارک هویتی، ثبتی، بانکی و اطلاعات محل فعالیت را مطابق موارد درخواستشده تکمیل یا تأیید کنید.
- فرمها و تعهدنامههای موردنیاز را بررسی کرده و مراحل اعلامشده از سوی اتاق بازرگانی را انجام دهید.
- در صورت اعلام نقص، توضیحات کارشناس را در پرونده بررسی و مدارک یا اطلاعات مربوط را اصلاح کنید.
درخواستهای ناقص تا زمان اصلاح اطلاعات یا تکمیل مدارک ممکن است به مرحله بعد نرسند. بنابراین پس از ارسال مدارک، وضعیت پرونده را پیگیری کنید و صرف ثبت اولیه درخواست را به معنای تأیید نهایی ندانید.
گام چهارم: شرکت در آزمون و دورههای آموزشی اتاق بازرگانی

گواهی موفقیت در آزمونهای توجیهی بازرگانی از شرایط مقرر برای صدور کارت بازرگانی است. همچنین دورههای آموزشی مرتبط با تجارت خارجی مطابق ضوابط اجرایی برگزار میشوند.
برای انجام این مرحله:
- از طریق اتاق بازرگانی مربوط، وضعیت الزام به شرکت در دوره و آزمون را برای پرونده خود بررسی کنید.
- در صورت شمول، برای دوره یا آزمون معرفیشده ثبتنام کنید.
- آموزشهای تعیینشده را بگذرانید و در آزمون مربوط شرکت کنید.
- پس از موفقیت، از ثبت یا تأیید گواهی مربوط در پرونده صدور کارت اطمینان حاصل کنید.
مباحث آموزشی معمولا شامل قوانین صادرات و واردات، مقررات گمرکی، مالیات، تعهدات ارزی و مسئولیتهای حقوقی دارنده کارت بازرگانی است.
گام پنجم: راستیآزمایی میدانی، بازرسی محل کار و تأیید نهایی

پس از تکمیل مدارک، استعلامها و الزامات آموزشی، پرونده وارد مراحل نهایی بررسی میشود. در این بخش، صحت اطلاعات متقاضی و شرایط قانونی صدور کارت توسط مراجع مربوط ارزیابی خواهد شد.
اقدامات این مرحله عبارتاند از:
- اطلاعات محل فعالیت و مدارک ارائهشده از نظر انطباق با پرونده بررسی میشوند.
- در صورت نیاز به بازدید یا راستیآزمایی حضوری، متقاضی باید مطابق اعلام مرجع رسیدگی همکاری کند.
- پرونده پس از تکمیل بررسیهای اتاق بازرگانی و دریافت تأیید وزارت صنعت، معدن و تجارت، به مرحله صدور کارت میرسد.
- متقاضی باید وضعیت نهایی درخواست را از طریق کارتابل مربوط پیگیری کند و پس از صدور، اطلاعات کارت و اعتبار آن را بررسی کند.
اگر وضعیت درخواست «نیازمند رفع نقص» باشد، باید ایراد اعلامشده اصلاح و پرونده مجددا پیگیری شود. در صورت رد درخواست نیز لازم است علت رد بررسی شود تا مشخص شود امکان ثبت درخواست جدید یا اقدام اصلاحی وجود دارد.
نکته: بررسی مدارک، نتیجه استعلامها و شرایط اختصاصی متقاضی میتوانند بر مدت تکمیل روند اخذ کارت بازرگانی تأثیر بگذارند؛ بنابراین ثبت درخواست بهتنهایی به معنای صدور قطعی کارت نیست.
هزینهها و زمانبندی دقیق دریافت کارت بازرگانی

هزینه دریافت کارت بازرگانی به نوع متقاضی، اتاق بازرگانی محل عضویت و خدمات مورد نیاز بستگی دارد. بنابراین مبلغ نهایی برای همه متقاضیان یکسان نیست و بخشی از هزینهها مانند آموزش، عضویت و صدور کارت جداگانه محاسبه میشود. جدول تفکیکی کلیه هزینههای دولتی، حق عضویت اتاق و هزینههای جانبی به شرح زیر است:
| عنوان هزینه | مبلغ تقریبی در سال ۱۴۰۵ |
| حق ورودی اتاق بازرگانی | حدود ۱ میلیون تومان |
| حق عضویت سالانه اتاق | حدود ۳ میلیون تومان |
| حق صدور کارت بازرگانی | حدود ۴۴ هزار تومان |
| ابطال تمبر صدور کارت | حدود ۱۰ هزار تومان |
| دوره آموزشی و آزمون | حدود ۹۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تومان |
| هزینه احراز محل و خدمات جانبی | حدود ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان |
| خدمات موسسه یا مشاوره | حدود ۲.۵ تا ۵ میلیون تومان، در صورت برونسپاری |
این ارقام تقریبی هستند و ممکن است بر اساس اتاق بازرگانی، نوع متقاضی و تعرفههای جاری تغییر کنند.
در پروندهای که مدارک کامل باشد و استعلامهای مالیاتی و سایر بررسیها بدون نقص انجام شود، صدور کارت معمولا حدود ۱۰ تا ۱۵ روز کاری زمان میبرد. نقص مدارک، مشکل در استعلامها یا نیاز به اصلاح اطلاعات میتواند این مدت را بیشتر کند.
سوالات متداول
آیا برای دریافت کارت بازرگانی حتما باید شرکت ثبت کرده باشم یا میتوانم بدون سابقه فعالیت تجاری هم کارت بگیرم؟
خیر، ثبت شرکت الزامی نیست و میتوانید بهعنوان شخص حقیقی درخواست کارت بازرگانی بدهید. نداشتن سابقه تجاری نیز بهتنهایی مانع دریافت کارت نیست؛ به شرط آنکه سایر شرایط قانونی، از جمله حداقل سن، مدرک تحصیلی و الزامات مالیاتی را داشته باشید.
اگر استعلام مالیاتی یا اعتبارسنجی بانکی من تأیید نشود، آیا درخواست کارت بازرگانی کاملا رد میشود؟
لزوما خیر. بسته به علت تأیید نشدن استعلام، ممکن است پرونده تا زمان رفع مشکل متوقف شود یا نیاز به اصلاح داشته باشد. پس از برطرف کردن مغایرتها یا تعیین تکلیف بدهی، امکان ادامه رسیدگی به پرونده یا ثبت درخواست مجدد، مطابق وضعیت اعلامشده در سامانه وجود دارد.
آیا برای دریافت کارت بازرگانی حتما باید دفتر تجاری مستقل داشته باشم یا میتوانم از آدرس منزل یا محل اجارهای استفاده کنم؟
داشتن مالکیت دفتر تجاری الزامی نیست و محل فعالیت میتواند اجارهای باشد؛ اما باید شرایط قانونی احراز محل را داشته باشد. استفاده از نشانی منزل مسکونی بهصورت عمومی قابل تأیید نیست و پذیرش آن به ضوابط و استثناهای قانونی مربوط بستگی دارد.
تیم تحریریه گروه ثبتی پوشه با تکیه بر سالها تجربه در امور ثبت شرکت، ثبت برند و اخذ مجوزهای قانونی، متعهد به ارائه اطلاعاتی دقیق و تخصصی برای تسهیل مسیر کسبوکار شماست. ما در کنار شما هستیم تا با شفافسازی پیچیدگیهای ثبتی، بهترین مسیر را برای تحقق اهداف حرفهایتان ترسیم کنیم.